Milli uçakların seri üretimdeki "destek merkezi" göreve hazır

GÖKSEL YILDIRIM/FİRDEVS BULUT KARTAL - Cumhuriyetin 100. yılında yeniden kurulan havacılık sanayisi şirketi TOMTAŞ, 500'den fazla nitelikli personel, güçlü makine parkı ve 25 bin metrekarenin üzerindeki kapalı alanıyla milli havacılık platformlarının seri üretim sürecine güç katacak.

TOMTAŞ Havacılık Genel Müdürü ve Yönetim Kurulu Başkanvekili Ali Ekşi, AA muhabirine yaptığı açıklamada, bundan 100 yıl önce, 1926 yılında genç Cumhuriyetin en önemli yatırımlarından birinin Tayyare ve Motor Türk Anonim Şirketi yani TOMTAŞ olarak kurulduğunu söyledi.

Alman Junkers firmasının ortaklığında 200'ün üzerinde uçağın üretildiğini dile getiren Ekşi, imkanların kısıtlı olduğu bir dönemde çok büyük iş başarıldığını vurguladı. Ekşi, 1950 yılında fabrikanın kapatılması ve Hava İkmal Bakım Merkezi Komutanlığının kurulmasının kararlaştırıldığını ifade etti.

Kayseri'nin bir sanayi şehri olmasında en önemli kilometre taşlarından birinin TOMTAŞ'tan sonra Hava İkmal Bakım Merkezi Komutanlığının kurulması olduğunu dile getiren Ekşi, ilerleyen dönemde bu birikimin A400M gibi önemli bir platformun retrofitinin dahi yapılabileceği bir mükemmeliyet merkezine dönüştüğünü aktardı.

Ekşi, Cumhuriyetin 100. yılında TOMTAŞ Havacılık ve Teknoloji AŞ'nin yüzde 51'i Kayserili iş adamlarına, yüzde 49'u kamuya ait olmak üzere kurulduğunu söyledi.

Yeteneklerin üretim faktörlerine bağlı bulunduğuna, bunların en önemlisinin ise insan kaynağı olduğuna dikkati çeken Ekşi, TOMTAŞ'ın an itibarıyla 150'si beyaz yakalı 500'ün üzerinde nitelikli personele ulaştığını belirtti. Ekşi, şöyle konuştu:

"Bunun yanında 100'e yakın CNC tezgahı ve halihazırda 25 bin metrekarenin üzerinde kapalı alanıyla TOMTAŞ, bir anlamda çıraklık dönemini tamamladı, kalfalık dönemini de neredeyse bitirmiş durumda. Bundan sonra ustalık dönemine geçmeye, Türk savunma sanayisinin ana destek merkezlerinden bir tanesi olmaya aday."

- Milli havacılıkta seri üretim zamanı

Türkiye'nin havacılık ve savunma sanayi serüveninde Vecihi Hürkuş, Nuri Demirağ, Nuri Killigil, Şakir Zümre, Özdemir Bayraktar ve oğulları gibi hamle insanlarının son yüzyılda sembol figürler olduğuna değinen Ekşi, özellikle son 20 yılda birçok platformun ilk prototiplerinin üretildiğini, gelinen noktada seri imalatın hızlanmasının, Türkiye ile dost ve müttefik ülkelerin ihtiyaçlarının karşılanmasının önem kazandığını vurguladı.

Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığının koordinasyonu, TUSAŞ'ın katkıları, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının desteğiyle bu projenin hayata geçtiğini anlatan Ekşi, "Biz bu memlekete borçluyuz. Devletimize borcumuzu inşallah buradaki özel girişimi temsil eden ortaklar olarak ödemeye çalışıyoruz." dedi.

- Kayseri'de üretilecek, Ankara'da uçağa dönüşecek

Ekşi, TOMTAŞ'ın Türk havacılık sanayisindeki rolüne ilişkin şöyle konuştu:

"TOMTAŞ olarak detay parça üretiminden montaja, montajdan büyük platformların Bakım, Onarım ve Revizyon (MRO) faaliyetlerine kadar birçok alanda ana destek merkezi olmak istiyoruz. Evet kahramanlar, zanaat, kabiliyet, sanat sahipleri son 20 sene içerisinde birçok şey başardılar. Biz de inşallah bir lojistik birim, istihkam bölüğü gibi Kayseri olarak TOMTAŞ olarak buna destek vermeye talibiz.

HÜRJET özelinde düşündüğümüzde, inşallah TUSAŞ Genel Müdürümüz Mehmet Demiroğlu'nun da benzer bir açıklaması vardı, yapısal parçalarının yaklaşık yüzde 70'i TOMTAŞ uhdesinde üretilip komponent seviyesinde montajı gerçekleştirilecek.

Yakın bir zamanda tüm detay parçalarının talaşlı imalatı Kayserimizde ve TOMTAŞ organizasyonunda birçok şirketin işbirliğiyle gerçekleşmiş olacak. Yaklaşık 7000 parçadan oluşan detay parça kompozisyonu 5 ana komponent haline dönüştürülecek. Yaklaşık 10 bin metrekarelik alan HÜRJET'in komponent bazında montaj fabrikası. 5 ana komponente dönüştürdüğümüz ilk HÜRJET üretimlerimizi bu senenin sonunda, aralık ayında TUSAŞ'a teslim etmiş olacağız ve Kayseri'de montajı yapılan ve Ankara'da motoru takılan uçak 2027'de gökyüzünde olacak."

Ali Ekşi, mevcut tesislere yıl sonuna kadar eklenecek 10 bin metrekarelik ilave tesisle yaklaşık 35 bin metrekarenin üzerinde kapalı alanla savunma ve havacılık sanayisine katkı sunacaklarını bildirdi.

- Küllerinden doğdu, savunmaya güç katacak

Türk Havacılık Tarihi Uzmanı ve Araştırmacı Emre Uçar da TOMTAŞ'ın doğduğu özel yapıların, uçakların üretildiği hangarların 1926'dan bu yana ayakta kaldığını ve Hava İkmal Ana Bakım Merkezi bünyesinde aktif kullanıldığını söyledi.

Geçen süreye rağmen ayakta kalmalarının bu yapıların teknik donanımını ortaya koyduğunu vurgulayan Uçar, şu değerlendirmelerde bulundu:

"100. yılında TOMTAŞ'ın doğduğu yerde olmamız ayrı bir gurur. Bugün tekrardan küllerinden doğan bir TOMTAŞ var. Umarım geleceğe, bize, Türkiye Cumhuriyeti'nin hava savunmasına daha büyük yatırımlarla katkı sağlayacağını umuyorum.

100 yıl önce TOMTAŞ milli hava sanayisi açısından büyük ümitlerle açılmıştı. Ancak çeşitli dramatik olaylarla şirketin devamı gerçekleşmedi. Junkers iflas edince biz devam edemedik TOMTAŞ'a. Ondan sonra iş biraz daha ikmale döndü. Bugün HÜRJET'in üretimiyle beraber aslında 100 yıllık mirasın tekrardan sahiplenildiğini görüyoruz. Bu da milli havacılık ve savunma sanayimiz açısından çok önemli bir dönüm noktası ve aynı isimle tekrardan Kayseri'de doğması bizim için ayrı bir gurur kaynağı."