ERÜ'den savunma sanayisine yerli radyasyon dedektörleri ERÜ Fizik Bölümü Nükleer Fizik Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Emrah Tıraş: "Dedektörlerimizden birinin ulusal patenti onaylandı, uluslararası patent başvurumuz ise değerlendirme aşamasında"

Erciyes Üniversitesi (ERÜ) Fizik Bölümü Nükleer Fizik Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Emrah Tıraş, Erciyes Nötrino Araştırma Grubu olarak uluslararası nötrino deneylerinde çalışmalar yürüttüklerini belirterek, savunma sanayisinin ihtiyaçlarına yönelik hem düşük voltajda hem de yüksek voltajda çalışan gama ve nötron dedektörleri geliştirdiklerini söyledi. TÜBİTAK destekli projeyle geliştirilen dedektörün ulusal patentinin onaylandığını, uluslararası patent sürecinin ise devam ettiğini kaydeden Tıraş, yerli radyasyon dedektörü teknolojilerinin Türkiye’de geliştirilmesinin önemine dikkat çekti.

ERÜ Fizik Bölümü Nükleer Fizik Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Emrah Tıraş; Erciyes Nötrino Araştırma Grubu’nun uluslararası bilimsel deneylerde yer aldığını ve radyasyon dedektörleri alanında yerli teknoloji geliştirmek için çalışmalarını sürdürdüğünü ifade etti. Nötrino parçacıklarının uzayın derinliklerindeki nükleer tepkimeler, Güneş’teki füzyon süreçleri, yıldızlar ve süpernova patlamaları hakkında önemli bilgiler taşıdığını belirten Tıraş, bu parçacıkların özelliklerini anlamak amacıyla uluslararası iş birlikleri yürüttüklerini dile getirdi. Araştırma grubunun ABD’deki Fermi Ulusal Hızlandırıcı Laboratuvarı bünyesinde yürütülen ANNIE, NOvA ve DUNE deneyleriyle ortak çalışmalar gerçekleştirdiğini belirten Tıraş, California Berkeley Üniversitesi’nde bulunan EOS hibrit nötrino dedektörü üzerinde de çalışmalarının devam ettiğini kaydetti. Nötrino parçacıklarının türlerini, kütlelerini ve etkileşimlerini anlamaya odaklandıklarını aktaran Tıraş, veri analizleri ve yapay zekâ modellerinin geliştirilmesinin de araştırmaların önemli bir bölümünü oluşturduğunu söyledi. Tıraş, nötrinoların türleri arasındaki dönüşümler olarak bilinen nötrino salınımlarının da incelendiğini belirtti.

Geliştirdikleri ilk dedektörün elektronik kartlarını da kendileri geliştirdi

Uluslararası bilimsel çalışmaların yanı sıra Türkiye’de radyasyon dedektörleri geliştirdiklerini belirten Tıraş, Erciyes Üniversitesi bünyesindeki Erciyes Nanoteknoloji Uygulama ve Araştırma Merkezi (ERNAM) ve Teknoloji Araştırma ve Uygulama Merkezi (TAUM) gibi merkezlerin altyapılarını da kullanarak çalışmalar yürüttüklerini söyledi. Geliştirdikleri ilk radyasyon dedektörünün ikincil iyonizasyon dedektörü olduğunu kaydeden Tıraş, "Bu dedektörle elektron gibi yüklü parçacıkların radyasyon etkilerini, elektromanyetik ve hadronik etkileşimlerini incelemeye yönelik çalışmalar gerçekleştirdik. Dedektörü kendi laboratuvarımızda geliştirdik. Elektronik kartlarını kendimiz tasarladık ve sisteme entegre ettik. Çalışmalarımızı alanın saygın bilimsel dergilerinde yayımladık. Bu dedektöre yönelik patent çalışmalarımız da devam ediyor" dedi.